Najlepszy czas na trading część 3, Magazyn Bossa w FOREX-Edukacja - bossafx.pl
2018.10.17, godz. 15:56
Forex - rachunek VIP
kontakt.gif

Najlepszy czas na trading część 3

Kształtowanie się zmienności kursów w cyklu rocznym, to temat który został zapoczątkowany w artykule Najlepszy czas na trading część 2. Niniejsze opracowanie jest kontynuacją zagadnienia zmienności. Przed jego przeczytaniem warto zapoznać się z częścią drugą artykułu, gdyż zaczerpnięto z niej metodologię badania zmienności. W opracowaniu przeanalizowano zmienność cen w roku dla rynku ropy naftowej, towarów rolniczych, złota oraz walut.

Przeanalizujmy rozkład zmienności rocznej na rynkach surowców energetycznych, których eksploatacja oraz zużycie jest w dużym stopniu powiązane z warunkami pogodowymi, zmieniającymi się w ciągu roku. Na wykresie 1 znajdują się wyniki analizy zmienności cen ropy naftowej WTI, przeprowadzone zgodnie ze wzorem wprowadzonym w poprzedniej części artykułu1) . Okres badań obejmuje kursy z lat 1983-2012, a więc już po dwóch kryzysach naftowych. Średnia dzienna zmienność w tym czasie wyniosła 2,87%, zaś mediana 2,45%. Popyt na ropę naftową jest nieelastyczny, a jej cena uzależniona od wielu czynników, takich jak poziom zapasów, decyzje krajów OPEC, konflikty zbrojne na Bliskim Wschodzie oraz bańki spekulacje. Od 22 stycznia do 11 lipca 2008 cena ropy wzrosła o ponad 60 USD ( wzrost 75%), by do grudnia tegoż roku spaść do 35 USD (spadek 76%). Na wykresie 1 wprowadzono także wyniki badania średniej zmodyfikowanej, która nie obejmuje stu najwyższych wartości oraz roku 2008 r. Na rynku ropy można zauważyć wyraźną sezonowość kształtowania się zmienności, która najwyższe wartości osiąga w miesiącach zimowych na półkuli północnej, a więc w szczycie okresu grzewczego. Nie sam wzrost zapotrzebowania na surowiec jest przyczyną podwyższonej zmienności, lecz nietrafność długoterminowych prognoz meteorologicznych. Łagodna zima powoduje wzrost zapasów, co prowadzi do spadku cen. Mroźna zima wiąże się ze wzrostem popytu na surowiec, a w konsekwencji podwyżką cen. Najniższa zmienność odnotowana została w miesiącach letnich, zaś wartości bliskie średniej rocznej przypadają na kwiecień, październik i listopad.

 

Wykres 1. Rozkład średniej zmienności dziennej w roku dla notowań kontraktów terminowych na ropę naftową WTI.

 

wykres1

 

Źródło: Bloomberg, opracowanie własne.

 

Podaż towarów rolniczych (będących instrumentami bazowymi dla kontraktów terminowych notowanych na giełdach towarowych) jest ściśle zależna od trudnych do przewidzenia warunków atmosferycznych. Ryzyko pogodowe występuje tu przez dłuższy okres niż na rynku surowców energetycznych, obejmuje warunki meteorologiczne od wysiewu do zbioru plonów. Ponadto występuje także ryzyko plag (szkodniki, choroby roślin). Wynikiem tego jest duże zróżnicowaniem zmienności w ciągu roku na rynku produktów rolnych. Na wykresach 2 i 3 zestawiono rozkład zmienności cen pszenicy i kukurydzy w ciągu roku, zgodny ze wzorem . Okresem badań dla obydwu produktów objęto lata 1990-2012. Tak samo jak w poprzednich analizach obok poziomu dziennej zmienności średniomiesięcznej zestawiono zmienność zmodyfikowaną, która nie obejmuje 100 najwyższych wartości, występujących incydentalnie i mogących zaburzyć rozkłady zmienności w roku.

 

Wykres 2. Rozkład średniej zmienności dziennej w roku dla notowań kontraktów terminowych na pszenicę.

 

wykres2

Źródło: Bloomberg, opracowanie własne.

 

Okresem największej zmienności cen pszenicy są miesiące letnie na półkuli północnej. Jest to czas zbiorów i dopiero wtedy znana jest wielkość plonów. Po wystąpieniu nieurodzaju następuje wzrost cen pszenicy, co prowadzi do zwiększenia areału upraw w kolejnym roku. W okresie kiedy warunki meteorologiczne sprzyjają uprawie zboża dochodzi do klęski urodzaju, przekładającej się na spadek cen produktu. Najniższa zmienność cen pszenicy obserwowana jest w grudniu, kiedy to wpływ warunków pogodowych na uprawy jest najniższy i dotyczy tylko gatunków ozimych1) oraz upraw na półkuli południowej.

Rozkład zmienności cen kukurydzy jest bardziej zróżnicowany niż w przypadku pszenicy. Wynika to z mniejszej dywersyfikacji upraw – największym producentem (40% światowej produkcji) i jedynym znaczącym eksporterem są Stany Zjednoczone. Rozproszenie upraw pszenicy na wiele kontynentów powoduje, że nawet w przypadku klęski żywiołowej w Europie, zbiory będą uzupełnione przez dostawców z Azji, Ameryki czy Australii. Światowe plony kukurydzy zależne są głównie od warunków meteorologicznych występujących w tzw. Pasie kukurydzy 2) w Stanach Zjednoczonych.

Zbiory kukurydzy prowadzone są od września do listopada, największa zmienność cen występuje jednak w lipcu (o 37% wyższa niż zmienność średnioroczna i prawie dwa razy większa niż w grudniu i lutym). Jest to miesiąc kwitnienia zboża, warunki meteorologiczne w tym miesiącu mają więc duży wpływ na przyszłe plony. Ponadto w miesiącach poprzedzających zbiory producenci przygotowują magazyny pod przyszłe plony, wyprzedając kukurydzę z poprzedniego roku. Dochodzi do spadku cen towaru. Najniższa zmienność występuje od grudnia (zaledwie 75% średniorocznej zmienności) do kwietnia, kiedy na polach następuje wysiew kukurydzy, a na rynek wraca ryzyko co do wielkości zbiorów.

 

Wykres 3. Rozkład średniej zmienności dziennej w roku dla kursu kontraktów terminowych na kukurydzę.

 

wykres2

 

Źródło: Bloomberg, opracowanie własne.

 

Po analizie zmienności cen produktów rolnych przejdźmy do przebadania zmienności kursów złota. Popyt na złoto kreowany jest przez podmioty, którymi kierują bardzo różne motywy. Od wieków kruszec ten jest środkiem tezauryzacji, od upadku systemu z Bretton Woods także przedmiotem inwestycji oraz spekulacji. W globalnym popycie znaczenie ma także wykorzystywanie złota w jubilerstwie oraz przemyśle. Na wykresie 4 przedstawiony został roczny rozkład zmienności kursów złota. W latach objętym badaniem (1975-2012) średnia dzienna zmienność wynosiła 1,21%, zaś mediana 0,97%. Najwyższa zmienność w roku występuje w styczniu (116% średniej rocznej) i spada konsekwentnie, osiągając minimum w maju (zmienność o 14% niższa od średniej rocznej).

Wzrost zmienności złota w pierwszym i czwartym kwartale spowodowany jest zwiększonym popytem zgłaszanym przez jubilerów. Od września do stycznia trwa w Indiach sezon ślubny, a sporą część prezentów stanowi złota biżuteria. Większość transakcji na rynku złota ma charakter nierzeczywisty – obraca się instrumentami pochodnymi na złoto, lecz rzadko kiedy dochodzi do fizycznej dostawy. Obrót na rynku rzeczywistym pociąga za sobą dodatkowe koszty, związane z transportem, ubezpieczeniem oraz potwierdzeniem wiarygodności kruszcu. Z przeprowadzonej analizy wynika statystycznie istotna sezonowość zmienności kursów złota.

 

Wykres 4. Rozkład średniej zmienności dziennej w roku dla kursu kontraktów terminowych na złoto.

 

Źródło: Bloomberg, opracowanie własne.

 

Kolejną grupą instrumentów, którą poddano analizie rozkładu zmienności kursów w roku są pary walutowe USDJPY oraz EURUSD. Do porównania zmienności zastosowano wzór . Podobnie jak w poprzednich analizach, obok średniej dla całego okresu, wprowadzono także średnią zmodyfikowaną eliminującą skrajnie wysokie wartości.

Kurs USDJPY w systemie kursu sztywnego z Bretton Woods4) wynosił 360 JPY. Okres badawczy obejmuje notowania dzienne od stycznia 1974 (trzy lata po upadku systemu z Bretton Woods) do sierpnia 2012. Średnia dzienna zmienność w całym okresie wyniosła 0,53%, zaś mediana 0,4%. Na potrzeby obliczenia średniej zmodyfikowanej z badania wyłączono lata kryzysów naftowych, krachu roku 1987, pęknięcia bańki internetowej 2002, kryzysu 2008-2009 oraz 100 najwyższych wartości (np. zmienność jena w trakcie awarii elektrowni atomowej w Fukushimie). Wyniki zaprezentowano na wykresie 5.

 

Wykres 5. Rozkład średniej zmienności dziennej w roku dla kursu USDJPY.

 

wykres9

 

Źródło: Bloomberg, opracowanie własne.

 

Największa zmienność przypada na kwiecień i marzec. W czerwcu, lipcu oraz wrześniu zmienność utrzymuje się powyżej średniej rocznej. Miesiącem o najmniejszej zmienności jest grudzień – zaledwie 88% średniej rocznej. Również kurs EURUSD charakteryzuje się najniższą zmiennością pod koniec roku, co można zaobserwować na wykresie 6. Okres badawczym objęto kursy dzienne z lat 1994-2012. Zmienność zmodyfikowana nie obejmuje lat 2002, 2008-2009 oraz 100 najwyższych wartości.

 

Wykres 6. Rozkład średniej zmienności dziennej w roku dla kursu EURUSD.

 

wykres5

 

Źródło: Bloomberg, opracowanie własne.

 

Średnia dzienna zmienność w całym okresie wyniosła 0,83%, wartość środkowa utrzymywała się na poziomie 0,77%. Najwyższa zmienność statystycznie występuje we wrześniu, listopadzie i styczniu. Struktura zmienności nie jest jednak tak wyraźna jak w przypadku towarów czy indeksu Dow Jones. Wynika to z dużej ilości czynników oddziałujących w ciągu roku na kurs EURUSD. Para ta jest bardzo czułym barometrem dwóch największych gospodarek. Częste odczyty makroekonomiczne oraz decyzje polityczne i monetarne sprawiają, że zmienność rozkłada się w miarę równomiernie w ciągu całego roku z wyjątkiem jednego miesiąca - grudnia. Notowania dzienne z 12 pierwszych lat badania są syntetyczne, gdyż EURO zostało wprowadzone do obrotu w 2002 r. Być może, gdyby okres badań był dłuższy, można by zaobserwować wyraźniejszą tendencję.

 

Rozkład zmienności w ciągu roku kształtuje się inaczej dla każdego rynku. Największe odchylenia od średniej zmienności rocznej występują na rynkach produktów rolniczych, których cena uzależniona jest od wielu czynników, których nie można przewidzieć. Również rynek surowców energetycznych cechuje się dużą rozpiętością zmienności w ciągu roku. Ceny instrumentów opartych o dobra rzeczywiste charakteryzują się większym zróżnicowaniem zmienności, gdyż struktura podmiotów biorących udział w obrocie jest bardziej zróżnicowana. Występują tu producenci dobra, którzy zabezpieczają swoje przyszłe przychody. Wielkość swoich wydatków zabezpieczają odbiorcy produkowanych dóbr. Istnieje także duża grupa inwestujących oraz spekulujących na instrumentach pochodnych na dobra realne.

W opracowaniu na uwagę zasługuje rozkład zmienności kursów złota, ponieważ sam kruszec jest na pograniczu dóbr realnych oraz instrumentów o charakterze nierzeczywistym. Bywa przedmiotem inwestycji, ale nabywany jest też w celach jubilerskich i przemysłowych. Stąd wynikać może duża rozpiętość rozkładu zmienności jego kursów.

Zmienność na rynkach walutowych omówiona została na przykładzie dwóch najpopularniejszych par walutowych. Siła danej waluty uzależniona jest od ogromu czynników. Podobnie jak w przypadku pozostałych rynków istnieją tu podmioty, które się zabezpieczają, inwestują, spekulują, ale dodatkowo istnieją banki centralne będące emitentami. Ponadto siła waluty odzwierciedla ryzyko związane z danym krajem oraz siłę jego gospodarki. Rozkład tych wszystkich czynników jest w miarę równomierny w roku, stąd nieduża rozpiętość odchylenia zmienności kursów walutowych. Na uwagę zasługuje fakt, że najniższa zmienność na EURUSD i USDJPY jest w grudniu – podobnie jak w przypadku rozkładu zmienności indeksu Dow Jones Industrial Average.

 

 

1) W artykule Najlepszy czas natrading część 2 wyprowadzona została metoda pomiaru rozkładu zmienności w ciągu roku. Wprowadzony został indeks będący relacją średniej zmienności dziennej miesiąca do średniej dziennej zmienności roku:

 

 

wzór

 

wzór 

 

2) Gatunki pszenicy wysiewane jesienią nazywane są ozimymi, w odróżnieniu od jarych – wysiewanych wiosną;

3) Pas kukurydzy (ang. Corn Belt) – stany zlokalizowane w środkowej i północnej części USA, charakteryzujące się wysokim rozwojem intensywnego rolnictwa;

4) System stałych kursów walutowych, obowiązujący w latach 1946-1971. Uczestnicy systemu byli zobowiązani do utrzymywania kursu walutowego w 1% przedziale wahań w stosunku do kursu odniesienia.

 

 

M.L.

bos bank logo
Grupa kapitałowa
Nagroda specjalna i tytuł BROKERA ROKU 2015
Nagroda specjalna i tytuł BROKERA
ROKU 2015, przyznane przez GPW.

Finansowa Marka Roku: wyrazista mlogo_FMR2018new.jpgarka promująca edukację, umocnienie pozycji lidera rynku kontraktów terminowych.

nagroda najlepszy dom maklerski 2015
Najwyższa ocena dla DM BOŚ w ankiecie czytelników Gazety Giełdy Parkiet 2015r.

Kontrakty CFD są złożonymi instrumentami i wiążą się z dużym ryzykiem szybkiej utraty środków pieniężnych z powodu dźwigni finansowej. 80% rachunków inwestorów detalicznych odnotowuje straty w wyniku handlu kontraktami CFD u niniejszego dostawcy. Zastanów się, czy rozumiesz, jak działają kontrakty CFD, i czy możesz pozwolić sobie na wysokie ryzyko utraty pieniędzy.